ಅಂಧನಾಗಿದ್ದರೂ ಯುದ್ಧಕ್ಕಿಳಿವ ಉತ್ಸಾಹ ತೋರಿದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ

ಹತ್ತುಸಾವಿರ ಮದಗಜಗಳ ಶಕ್ತಿಯ ಅನಾವರಣ

Sponsored

ದಿನಗಳು ಗಂಟೆಗಳ ಎಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಮುಂದಾಗಬಹುದಾದ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತೋ ಎಂದು ಪರಿತಪಿಸುತ್ತಾ ಕೂತಿದ್ದ. ಯುದ್ಧವನ್ನು ನೆನೆದು ಮರುಗಿದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಯುದ್ಧಾಂಗಣ ಆತನ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತೋ, ಯುದ್ಧದ ಆಗು ಹೋಗುಗಳನ್ನು, ಆಯಾ ದಿನದ ಜಯಾಪಜಯಗಳನ್ನು ನಾನೇಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲಿ? ಎಂದು ನಿಸ್ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಕುರುಡು ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕತ್ತಲನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಆತ ಕುಳಿತಿದ್ದ. ಆತನ ಕೈಗಳು ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಅದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸಂಜಯನೂ, ವಿದುರನೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಎಡಬಲಕ್ಕೆ ಅವರು ಬಂದು ಹಿರಿ ತೋಳಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗಿ ನಿಂತಾಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ನಿರಾಳ.

ಬೆಳಕಿನ ಒಂದು ಕಿರು ಕಿರಣವನ್ನು ಕೂಡಾ ಕಾಣದೆ ಹುಟ್ಟಿದ್ದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ತನ್ನ ಮಗಮೋಹದಲ್ಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ಕ್ಷೀಣ ಬೆಳಕನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ. ದುರ್ಯೋಧನನ್ನು ಒಮ್ಮೆಯೂ ಕಂಡಿರದೆ, ಕೇವಲ ಮಗನ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನಷ್ಟೇ ಕಂಡಿದ್ದ ಕುರುಡು ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಮಗನ ದನಿ ಕೇಳಿದರೆ ಏನೋ ಹೊಳಪು. ಒಂದು ಸಾರ್ಥಕ್ಯದ ಭಾವ ಮೂಡುತ್ತಿತ್ತು. ರ್ಯೋಧನನ ಧೈರ್ಯ, ಎಂದೂ ಸೋಲದ ಗುಣ ಮತ್ತು ರಾಜನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇರಬೇಕಾದ ಹಠಮಾರಿ ಸ್ವಭಾವ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಖುಷಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದವು. ತನ್ನಿಂದ ಆಗದ್ದನ್ನು ತನ್ನ ಬಲಿಷ್ಠ ‘ಸು-ಯೋಧ’ ಸಾಧಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನೆನಪಾದಾಗ ಹಿರಿ ಜೀವಕ್ಕೆ ಏನೋ ನೆಮ್ಮದಿ. ಪ್ರತಿಬಾರಿ ಮಗನಿಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಹೇಳಲು ಹೊರಟಾಗ ಪುತ್ರಮೋಹ ಎದುರು ಬರುತ್ತಿತ್ತು! ಈ ರಕ್ತ ವಾಸನೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲೂ ಇರುವಾಗ ಧೃತರಾಷ್ಟನ ಈ ವ್ಯಾಮೋಹ ಸಹಜ ಇದ್ದರೂ ಇದ್ದೀತು.

ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ ಮೆತ್ತಗೆ ನುಡಿದ. “ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳೂ, ತಮ್ಮನ ಮಕ್ಕಳೂ ಬಲಾಬಲಗಳ ಸಮೇತ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಸೇರಿರುವರಂತೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಎಷ್ಟೋ ಯಜ್ಞಗಳು ನಡೆದ ಸ್ಥಳವದು. ನನ್ನ ಹಿರಿಯ ಕುರುವಿನಿಂದಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಗೆ ಬಂದ ಊರಿದು. ಈಗ ಅಂಥ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಯುದ್ಧವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಹೊಸತಲ್ಲ: ನಮಗದೊಂದು ಯಜ್ಞವೇ; ಆದರೂ ಅದರ ದರ್ಶನ ಭಾಗ್ಯ ನನಗಿಲ್ಲವಲ್ಲ?” ಎಂದ. ದನಿ ಗಡುಸಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಎಂದಿನ ನಿರಾಶಾ ಭಾವವಿರಲಿಲ್ಲ. ವಿಧುರ ಮತ್ತು ಸಂಜಯ ಮುಖ ನೋಡಿಕೊಂಡರು.
ಮಹಾರಾಜನದು ಕೇವಲ ಯುದ್ಧ ಕಾಣುವ ತವಕವೇ? ಅಥವಾ ಮೊರೆಯುವ ಅಗಾಧ ಸೈನ್ಯದ ಕುರುಕುಲಪತಿಯಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡ ತಾನು ಕೂಡಾ ಕದನಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡಬೇಕಿತ್ತು, ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲವಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂಕಟವೇ? ಅಗತ್ಯ ಬಿದ್ದರೆ ಮಗನ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸ್ವಯಂ ಕಣಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವ ಹುನ್ನಾರವೇ? ಎಂಬ ಯೋಚನೆ ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಕಾಡಿತು. ಹಾಗೆ ಅನ್ನಿಸಲು ಕಾರಣ ಕೂಡಾ ಒಂದಿತ್ತು!

ಆಗ ಅವರಿಗೆ ಧೃತರಾಷ್ಟನ ಯೌವ್ವನ ನೆನಪಾಯಿತು. ಹುಡುಗನಾಗಿದ್ದಾಗ ಕಣ್ಣು ಕಾಣದ ಆತನಿಗೆ ಬಿಲ್ಲು ಬಾಣ ಖಡ್ಗಗಳಂತಹಾ ದೂರಗಾಮಿ ಅಸ್ತ್ರ ಕಲಿಯಲು ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಶತ್ರು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆoದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ಆತನಿಗೆ ಗದೆ ಬಳಸುವುದೂ ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಂಥ ಗಾಢ ಕತ್ತಲು ಇದ್ದರೂ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಸುಮ್ಮನಿದ್ದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆತ ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಮಲ್ಲ ಯುದ್ದ ಕಣಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದ್ದ. ಸ್ಪರ್ಧಿಯ ಕಿರುಬೆರಳು ಕೈಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ ಸಾಕು: ಧೃತರಾಷ್ಟ ಏಕಾಏಕಿ ಅವರನ್ನು ಹಗ್ಗ ಮಡಚಿದಂತೆ ಎಳೆದು ಬಿಟ್ಟು ಕಂಕುಳಲ್ಲಿ ಮುರಿದು ಇಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ನಂತರ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸ್ಪರ್ಧಿಯತ್ತ ಕೈ ಚಾಚುತ್ತಿದ್ದ. ಮೈ ದಂಡಿಸಿ ಆತ ಅಂತಹಾ ಬೃಹತ್ ಮೈಕಟ್ಟನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಹತ್ತುಸಾವಿರ ಮದಗಜಗಳ ಶಕ್ತಿಯವನು ಈ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಎನ್ನುವ ಸತ್ಯ ಇಡೀ ಕುರುವಂಶಕ್ಕೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ ಅಗತ್ಯ ಬಿದ್ದರೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಲು ಸಂಚು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆಯೇ ಎನ್ನುವ ಗಾಢ ಅನುಮಾನ ಅವರನ್ನು ಕಾಡಿತು.

ಇತ್ತ ಅಂಧ ರಾಜ ಬೇರೆಯದನ್ನೇ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಈ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಕೇವಲ ನೋಡುತ್ತಾ ಕೇಳುತ್ತಾ ಭಾಗವಹಿಸಿದರೆ ಸಾಲದು. ಕುಂಡದ ಮುಖಾಮುಖಿ ನಿಂತು ಹೊಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯುತ್ತಾ ಯುದ್ದದ ಪ್ರತಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಕಾಯುತ್ತಾ ಇರುವ ಮನಸ್ಸಾಯಿತು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ. ಆತನಿಗೆ ತನ್ನ ಅಗಾಧ ಶಕ್ತಿಯ ಅರಿವೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಿತ್ತು.

“ಈ ಯಜ್ಞ ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ನನಗೆ ಪುಣ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಏನೇನು ನಡೆಯುತ್ತದೋ, ಅದನ್ನು ಕೇಳಿಯಾದರೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಆದರೆ ನನಗದನ್ನು ಬಂದು ಹೇಳುವವರು ಯಾರು?” ಎಂದು ವಿದುರನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಯೋಚನೆ ತೋಡಿಕೊಂಡ ಮಹಾರಾಜ.

ಆಗ ವಿದುರನು, “ಮಹಾರಾಜ, ಚಿಂತಿಸಬೇಡ. ಓರ್ವ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾಗಿ, ಸಹಜವಾಗಿ ನಿನಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲಾಗದೆ ಇದ್ದರೂ ಯುದ್ಧ ನೋಡುವ ಬಯಕೆ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ ಅನ್ನೋದು ವ್ಯಾಸರಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ವ್ಯಾಸರು ನಿನಗೇ ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿ ನೀಡುವರಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬದ ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ತಪಾತ ನೋಡಲಾರೆ’ ಎಂದು ನೀನೇ ಅಂದು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದೆ. ಅವರು ಆ ದಿವ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸಂಜಯನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ನೀನಿಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ಆ ರೌದ್ರ ಲೋಕವನ್ನು ಕೈಗೆಟುಕುವ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕಂಡಂತೆ ಕಾಣು. ಈ ಸಂಜಯನು ಇಲ್ಲೇ ಕುಳಿತು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದನ್ನು ಹಸಿಹಸಿಯಾಗಿ ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ” ಎಂದನು.
“ಸಂಜಯ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಇಲ್ಲಿಂದ 80 ಮೈಲುಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟು ದೂರದ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನೀನು ಹೇಗೆ ಕಾಣುವೆ? ಈಗಲ್ಲಿ ಏನು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ?”

ಸಂಜಯ ಉತ್ತರಿಸಿದ.
“ಮಹಾರಾಜ, ಇದು ಕೇವಲ ದೂರದ ವಸ್ತುವನ್ನು ನೋಡುವ ಕಣ್ಣಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲ. ದೂರವೇ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಕಾಣಿಸುವ ವಿಶೇಷ ದೃಷ್ಟಿ. ದೂರ, ಕತ್ತಲೆ, ಕೋಟೆ, ಗೋಡೆ, ಕಾಡು ಇತ್ಯಾದಿ ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ನುಗ್ಗಿ ಕಣ್ಣೊಳಗೆ ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ದೃಶ್ಯ ಶಕ್ತಿ. ನಾನು ಇಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೂ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಚಿತ್ತ ನೆಟ್ಟರೆ ಆ ದೂರದರ್ಶನ ಭಾಗ್ಯ ಸಾಧ್ಯ. ಅಂಥದ್ದೊಂದು ಅಮೋಘ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ವ್ಯಾಸರು ನನಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ”.

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಅನಂತ ಸುಕ್ಕಿನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಗೆಲುವಿನ ಗೆರೆಗಳು ಮೂಡಿದವು. ಸಿಕ್ಕುಗಳು ಸಡಿಲಗೊಂಡು ಖುಷಿಯ ನಿರಿಗೆಗಳು ಗರಿಗೆದರಿದವು. ‘ಸಂಜಯ, ಹಾಗೇ ಮಾಡು’ ಎಂದ. ದನಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಬೆರೆತ ವಿನಂತಿ, ಉದ್ವೇಗ ಬೆರೆತ ಉತ್ಸಾಹ ಇದ್ದಂತಿತ್ತು.

ಆಗ ಸಂಜಯನು, ‘ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಉದ್ವೇಗ ಗಮನಿಸಿ,”ಮಹಾರಾಜ, ನೀನು ಶಾಂತವಾಗಿ ಕೇಳಬೇಕು. ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ಕೇಳುವ ನಿನಗೆ ಉದ್ವೇಗ, ಕಳವಳ, ರೋಷ ಯಾವುದೂ ಬೇಡ. ಇದು ವ್ಯಾಸರ ಅಪ್ಪಣೆ. ಎಲ್ಲರ ಕರ್ಮ ಅನುಭವಿಸಿಯೇ ತೀರಬೇಕು. ಒಳ್ಳೆಯದೇ ಕೇಳಿಸಿದರೂ, ಕೆಟ್ಟದ್ದೇ ಸಿಕ್ಕಿದರೂ ಸಮಚಿತ್ತನಾಗಿ ಕೇಳು” ಎಂದ.

ಸಂಜಯನ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಉಸಿರಾಟದ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚೇ ಆದಂತಾಯಿತು. ಆತ ತಲೆಯಾಡಿಸುತ್ತಾ, ಪೀಠದ ಹಿಡಿಕೆ ಬಿಗಿಯಾಗಿಸಿದ. ಆತನ ಮುಷ್ಟಿಯ ಕೆಳಗೆ ಹಿಡಿಕೆ ಮುರಿದ ಸದ್ದು. ಆತನ ಕೊರಳುಬ್ಬಿ ನಿಂತು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದ ನಿಲುವಂಗಿ ಕತ್ತನ್ನು ಬಿಗಿಯಿತು.
“ಸರಿ ಸಂಜಯ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ವಜ್ರ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ ಹೇಳು, ಆ ಪವಿತ್ರ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈಗೇನು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ? ಸೈನ್ಯಗಳು ಹೇಗೆ ನಿಂತಿವೆ? ಆನೆಗಳ ಸದ್ದು, ರಥಗಳ ಜರುಗು, ಯೋಧರ ಪಿಸುಮಾತು- ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿನಗೆ ಕೇಳಿಸುವುದೇ?” ಎಂದನು.
ಸಂಜಯ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದ. ಆತನ ಮನ:ಪಟಲದ ಮೇಲೆ ಮೊದಲಿಗೆ ಕೇವಲ ಕತ್ತಲೆ ಕಾಣಿಸಿತು. ನಂತರ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ಚಿತ್ರಗಳು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೂಡಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದವು. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳು ತೇಲಿದವು. ಸಾಗರದ ಅಲೆಯಂತೆ ಸೈನ್ಯದ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಸರಿದಾಟ ಕಂಡಿತು.

ದೂರದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ಹಿಂಡು ನೆಲಕೆರೆಯುತ್ತಾ, ಹಿಂಗಾಲು ಭೂಮಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿ ಘೀಳಿಡುವ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸದ್ದು ಕೇಳಿಬಂತು. ಇನ್ನಷ್ಟು ದೃಷ್ಟಿ ಸುಸ್ಪಷ್ಟವಾದಾಗ ಸಂಜಯನ ಮುಖ ಭಾವ ಬದಲಾಯಿತು. ಸಂಜಯ ಏನೋ ನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡವ ಹಾಗೆ ತಡಬಡಿಸಿ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ.
ಹಾಗೆ ಹೋದ ಸಂಜಯ ಮತ್ತೆ ಅದೃಶ್ಯ. ಅರಮನೆ ಜನರಿಲ್ಲದೆ ಭಣಗುಡಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಯುದ್ದ ಶುರುವಾಗಿ ದಿನಗಳೇ ಕಳೆದರೂ ಅಲ್ಲೇನಾಯಿತು, ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಏನಾಗಿರಬಹುದು ಅನ್ನುವ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕತ್ತಲೆಗೆ ಧೃತರಾಷ್ಟ ಬಿದ್ದಿದ್ದ. ಸಂಜಯ ನಿಗೂಢವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿದ್ದ!